Εναλλακτική οδός

Τις τελευταίες δεκαετίες εκτεταμένες έρευνες γίνονται γύρω από την πιθανή θετική επίδραση ουσιών από βότανα της φύσης σε ανοσολογικές παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η Σκλήρυνση κατά Πλάκας. Η εναλλακτική αυτή θεραπευτική οδός εμφανίζει το προτέρημα του αποδεκτού προφίλ παρενεργειών, ενώ συνεχώς πληθαίνουν τα επιστημονικά δεδομένα γύρω από την αποτελεσματικότητα της. Ωστόσο, αξίζει να τονισθεί, ότι καμία από τις παρακάτω ουσίες δεν έχει λάβει επίσημη έγκριση χρήσης σε ασθενείς με ΣΚΠ.

Οι ουσίες που προέρχονται από τη «μητέρα φύση» και εμφανίζουν ενδιαφέρουσες φαρμακευτικές, αλλά και ανοσολογκές ιδιότητες είναι:

1) Τα λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου και ιδιαίτερα το προπϊονικό οξύ. Με βάση σχετικές μελέτες του Πανεπιστημίου του Bochum και του Erlangen της Γερμανίας, το προπϊονικό οξύ εμφανίζει σημαντική ανοσοτροποποιητική δράση, με αύξηση του αριθμού των ανοσορυθμιστικών Τ λεμφοκυττάρων, τόσο σε εργαστηριακές μελέτες, όσο και σε μελέτες σε υγιείς ανθρώπους ή ασθενείς με ΣΚΠ. Οι σχετικές μελέτες ανακοινώθηκαν στο ετήσιο συνέδριο ECTRIMS του 2017, αλλά και στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό Nature.

2) λιποϊκό οξυ

Το λιποϊκό οξύ είναι μία αντιοξειδωτική ουσία, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως σε ασθενείς με διαβητικές νευροπάθειες ή ακόμη και χρόνιο νευροπαθητικό πόνο. Σε εργαστηριακές μελέτες σε μοντέλα ΣΚΠ (EAE) διαπιστώθηκε ύστερα από χορήγηση λιποϊκού οξέος, μείωση της μεταναστευτικής δραστηριότητας των Τ λεμφοκυττάρων στο κεντρικό νευρικό σύστημα (εγκέφαλος, νωτιαίος μυελός) και κατά συνέπεια και του ρίσκου υποτροπής της νόσου.

Σε μεταγενέστερο στάδιο, διενεργήθηκαν κλινικές μελέτες σε ασθενείς με υποτροπιάζουσα, αλλά και δευτεροπαθώς προϊούσα μορφή της ΣΚΠ, όπου επιβεβαιώθηκε όντως η μείωση της μεταναστευτικής δραστηριότητας των Τ λεμφοκυττάρων στο κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ επιπρόσθετα καταγράφηκε μείωση του ρυθμού εξέλιξης της εγκεφαλικής ατροφίας. Οι σχετικές μελέτες δημοσιεύθηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Νευρολογικής Εταιρείας (AAN) το 2016, αλλά και στα έγκυρα επιστημονικά περιοδικά Multiple Sclerosis και Neurology.

3) Κουρκουμίνη

Η κουρκουμίνη αποτελεί ένα καρύκευμα, που παράγεται από τους κονδύλους του ριζώματος του τροπικού φυτού Curcuma longa. Η κουρκουμίνη εμφανίζει σε εργαστηριακό επίπεδο ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση, με μείωση των προφλεγμονωδών κυτοκινών, αλλά και μείωση του οξειδωτικού στρες και της αποπτωτικής δραστηριότητας των νευρικών κυττάρων. Η αντιφλεγμονώδης δράση της έχει μελετηθεί εκτενώς σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, ενώ τη τελευταία 10ετία αυξάνονται οι δημοσιεύσεις γύρω από τη δράση της στη Σκλήρυνση κατά Πλάκας. Σημαντικότερος περιορισμός στην ευρεία χρήση της αποτελεί η μειωμένη βιοδιαθεσιμότητα της, η οποία περιορίζει και την ικανότητα της ουσίας να διαπεράσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

4) Βιοτίνη (Βιταμίνη Β7)

Η βιταμίνη Β7, ευρέως γνωστή και ως βιοτίνη, ανήκει στην οικογένεια των υδατοδιαλυτών βιταμινών Β. Την βρίσκουμε σε πολλά διαφορετικά τρόφιμα, με κύριους όμως εκπροσώπους τα αυγά, τα ψάρια (σαρδέλες) τους ξηρούς καρπούς και λαχανικά όπως τα μανιτάρια.

Η ευεργετική επίδραση της υψηλής δόσης βιοτίνης (300mg) στη ΣΚΠ μελετήθηκε σε μικρές σειρές ασθενών, όπου διαπιστώθηκε στο 12% των ασθενών βελτίωση του δείκτη αναπηρίας ύστερα από λήψη για διάστημα τουλάχιστον 12 μηνών. Επί του παρόντος, τρέχει μία ευρύτερη κλινική μελέτη (SPI2), στόχος της οποίας είναι η καταγραφή της επίδρασης της βιοτίνης σε ασθενείς με πρωτοπαθώς και δευτεροπαθώς προϊούσα ΣΚΠ. Η μελέτη ολοκληρώνεται το Σεπτέμβριο του 2019.

5) VSL3 probiotic 

Τα προβιοτικά είναι ζωντανά βακτήρια και ζυμομύκητες, τα οποία αποτελούν ωφέλιμους μικροοργανισμούς λόγω της ευεργετικής δράσης στο πεπτικό μας σύστημα. Τα προβιοτικά που βρίσκονται σε κάποια τρόφιμα και συμπληρώματα διατροφής, είναι παρόμοια με τα προβιοτικά που υπάρχουν φυσιολογικά στο έντερο μας.

Τα βακτήρια του εντέρου κατατάσσονται στα ευεργετικά, τα οποία καταστέλλουν τη φλεγμονώδη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος και στα επιβλαβή, τα οποία δυνητικά διεγείρουν τη φλεγμονώδη δράση του ανοσοποιητικού συστήματος μας.

Σε μελέτη του Πανεπιστημίου Harvard σε μικρή σειρά ασθενών με ΣΚΠ διαπιστώθηκε ότι ύστερα από λήψη του προβιοτικού VSL3 διαπιστώθηκαν αυξημένα επίπεδα Lactobacillus στο έντερο αλλά και μειωμένα επίπεδα προφλεγμονωδών κυτοκινών στο περιφερικό αίμα. Επί του παρόντος τρέχει από το ίδιο Πανεπιστήμιο μελέτη σε μεγαλύτερη σειρά ασθενών.